خرید مجله هاروارد

استانداردهای ایزو و کیفیت

صفحه اصلیکنترل و مدیریت کیفیتمقالاتاستانداردهای ایزو و کیفیت

استانداردهای ایزو و کیفیت

برچسب ها: استاندارد


چگونه و با استفاده از چه ابزاری می توانیم کیفیت محصولات و خدمات خود را تضمین کنیم و آیا نظام و قاعده ای برای این کار وجود دارد؟ احتمالا همگی می دانیم که پاسخ این سوال دراستانداردهای تضمین کیفیت نهفته است. سازمان بین المللی استاندارد برای پاسخ به این نیاز شرکتها، استانداردهای مختلفی را تعریف کرده است. معروفترین این استانداردها ISO 9000  می باشد که موج آن بسیاری از سازمان ها و شرکتها ایرانی را فرا گرفته است. مشخصا استانداردهای ایزو با استانداردهای تضمین کیفیت تفاوت دارد. متاسفانه هنوز بسیاری از مردم و حتی مدیران شرکتهای ما این دو استاندارد را با هم اشتباه می گیرند و مثلا گواهی نامه ایزو 9000 را نشان از کیفیت محصول می دانند.

تفاوت این استانداردهای « تضمین کیفیت » با استانداردهای « کیفیت محصول » به نوع نگاه ما به کیفیت از دیدگاه کل شرکت و محصول مربوط می شود. استانداردهای محصول معمولا حداقل مشخصه های فنی لازم برای کیفیت محصول را بیان می کنند. اما استانداردهای تضمین کیفیت حداقل الزامات کیفی لازم در همه ابعاد شرکت و فرایندهای آن را نشان می دهند. برای مثال استاندارد محصول مشخص می کند که محصول ما از نظر استحکام، دوام، ابعاد، اندازه و غیره باید چه مشخصاتی را داشته باشد تا حداقل کیفیت قبلا قبول را داشته باشد. اما استاندارد تضمین کیفیت هیچ گونه مشخصات خاصی را برای محصول بیان نمی کند، بلکه فقط تاکید می کند که عوامل تاثیرگذار بر کیفیت باید از طریق فرآیندهای مختلف مثل تولید ، طراحی  و خرید ) کنترل شوند.

به جز استاندارد ایزو 9000 استانداردهای مفید و مشهور دیگری  توسط سازمان جهانی استاندارد تدوین شده است که مهمترین آنها عبارتند از :

1-استاندارد ایزو 140000 : استاندارد کیفیت محیط زیست

2-استاندارد ایزو 16949 : استاندارد تضمین کیفیت صنایع خودرو سازی

3-استاندارد ایزو 17799 : استاندارد مدیریت امنیت اطلاعات

4-استاندارد OHSAS  18000 : استاندارد مدیریت ایمنی و بهداشت کار

در این جا به معرفی تعدادی از این استانداردها می پردازیم:

استاندارد ایزو 9000

در این بخش به علت اهمیت و فراگیر استاندارد ایزو 9000، کمی بیشتر درباره ان بحث می کنیم. این استاندارد به عنوان اولین استاندارد بین المللی نظام تضمین کیفیت در سال 1987 انتشار یافت. پس از آن در سال 1994 درقالب سه استاندارد 9001، 9002، 9003 منتشر گردید. در سال 2000 نیز بار دیگر مورد ویرایش قرار گرفت و با حذف استانداردهای 9002 و 9003 و یکپارچه کردن آنها در قالب استاندارد ایزو 9000 منتشر شد.  آخرین ویرایش این استاندارد نیز ویرایش 2008 می باشد.

اصول مهم ایزو 9000 عبارتند از:

  • مشتری مداری در سازمان
  • رهبری
  • مشارکت کارکنان
  • نگرش فرآیندی
  • نگرش سیستمی به مدبریت
  • تصمیم گیری بر اساس حقایق و ولقعیات
  • بهبود مستمر
  • رابطه دوجانبه سودمندی با تامین کنندگان

اگر چه استانداردهای ایزو (از جمله ایزو 9000) برای استاندارد کردن محصول ساخته نشده اند ، اما باید اشاره کرد که همین استانداردها می توانند کمک بزرگی برای این کار باشند. در واقع، این موضوع که چطور می توانیم کیفیت محصولات و خدمات خود را از مرحله طراحی و تولید تا فروش آن تضمین کنیم، در سراسر استاندارد ایزو 9000 دیده می شود. توجه داشته باشید که برای پیاده سازی استانداردهای ایزو 9000 باید کیفیت قطعات و محصولات خود را در طی مراحل تامین مواد اولیه و قطعات، طراحی، تولید، فروش و خدمات پس از فروش، تضمین کرده و آنها را قابل ردیابی کنید تا بتوانید علل وقوع خطا و کاستی ها موجود در محصول یا خدمات را شناسایی و به صورت ریشه ای آنها را برطرف کنید. از طرف دیگر این استانداردها علاوه بر فرآیندهایی که مستقیما بر محصول یا خدمت اثر می گذارند، به فرآیند های پشتیبانی و مدیریتی لازم برای تحقق محصول نیز توجه می کنند. برای مثال استاندارد ایزو 9000 ، مسئولیت و تعهد مدیریت در قبال کیفیت را یکی از مهمترین اصول تضمین کیفیت می داند. یعنی شما برای رسیدن به تضمین کیفیت باید آن را با تمام وجود درک کرده باشید و به صورت مناسب در سراسر شرکت خود به کار گیرید.

مدیریت منابع و استفاده از آنها یکی از مهمترین عواملیست که در استانداردهای تضمین کیفیت (quality assurance)مورد توجه واقع می شوند. یکی از منابع با اهمیت هر شرکتی نیروی انسانی آن می باشد. لذا مدیریت همواره بایستی بتواند با تقسیم اختیارات و مسئولیتها و تقویت کار گروهی از این منبع حداکثر استفاده را بنماید. توان مدیر در تقسیم کارها میان کارکنان و هدایت ، انگیزش و ترغیب آنها به انجام فعالیت های محوله به بهترین وجه ممکن، شاید مهمترین هنر وی باشد.

مزایای استفاده از ایزو 9000 عبارتند از:

  • بررسی مجدد وظایف و فعالیت های شرکت بر مبنای اهداف و برطرف کردن آنها در صورت لزوم
  • کاهش هزینه
  • ایجاد اطمینان و اعتماد متقابل درون و برون سازمانی
  • جلوگیری از دوباره کاری
  • افزایش توان رقابتی بین المللی

استاندارد ایزو14000

استاندارد iso 14000  استانداردی جهت حفظ و نگاهداری از محیط زیست است. امروزه با وخیم شدن وضعیت محیط زیست در جهان نقطه نظر مشترکی ایجاد شده و تاکنون گردهمایی های متعددی در سراسر جهان تشکیل شده که نشان عزم راسخ و تعهد همه گیر به حفظ و حراست از محیط زیست می باشد. استاندارد ایزو 14000 جهت یکپارچه سازی قوانین مربوط به محیط زیست در سطح جهان به وجود آمده و منتشر شده.

ایزو 14000

Iso 14000 یک متد نوین برای حفاظت زیست محیطی در درون خود دارد. این استاندارد به ما کمک می کند که در طول زمان امکان یک مدیریت مطمئن و منطبق با قوانین و تعهدات مربوط به محیط زیست را در سازمان مورد نظرمان داشته باشیم. رعایت اجباری قوانین و مقررات معمول برای جلوگیری از آسیب رسانی به محیط زیست کافی نیست . گواه این مسئله حوادث صنعتی فراوانیست که موجب اسیبهای جبران ناپذیر برای بشریت شده است.

Iso 14000  سیستمهایی برای مدیریت متعهد به محیط زیست ارائه می دهد. اما این استاندارد تعیین نمی کند که سازمان بایستی در این راه به چه اهدافی برسد. در مجموع هدف استاندارد ایزو 14000 دادن رهنمود و راهکارهایی کلی و جامع برای مدیریت زیست محیطی و استانداردسازی بعضی از ابزارها تحلیل زیست محیطی است.

استانداردهای ایزو 14000 دامنه وسیعی از مسائل را شامل می شود. موضوعات تحت پوشش این استاندارد را بایستی به دو بخش تقسیم کرد. بخش نخست به مدیریت شرکت و سیستم ارزیابی می پردازد و دومین بخش به راهکارها و ابزارهای زیست محیطی در سنجش محصول می پردازد.

در حقیقت گواهینامه این استاندارد به شرکتی داده می شود که در درازمدت برنامه‌های عملی برای کمک به پاکیزه ماندن محیط‌ زیست داشته باشد و آنها را طور صحیح انجام دهد.

مزایای پیاده سازی استاندارد ایزو 14000

  • ایجاد سیستم مدیریتی مبتنی بر تعهدات زیست محیطی که منتج به حراست مضاعف از محیط زیست شود
  • استفاده بهتر از منابع طبیعی
  • رعایت بیشتر مقررات زیست محیطی
  • جلب مشتریانی که برایشان داشتن این استاندارد اهمیت دارد
  • کمک به تجارت برون مرزی

OHSAS 18001

به دلیل وجود عواملی در  محیط کار که بهداشت و سلامتی فیزیکی و روحی فرد را در خطر می اندازد و باعث به وجود آمدن بیماریهایی می شوند، استاندارد OHSAS 18001  مدون شده است. عمده دلیل برای اینکه مسائل مربوط به ایمنی کارکنان تحت یک استاندارد مطرح شده است آن است که با توجه به اهمیت و گستردگی این موضوع هر گونه فعالیتی در این زمینه بدون قرار گرفتن در یک قالب سیستماتیک و منظم بی اثر و عقیم خواهد ماند.

استاندارد ایزو 18000 استانداردی مرتبط با حفظ ایمنی و سلامت کارکنان و جلوگیری از حوادثیست که در درازمدت بر آنان تاثیرات مخربی می گذارد. اما در کنار این استاندارد نام استاندارد OHSAS 18001  نیز مطرح می شود که این استاندارد با همان هدف طراحی و پایه ریزی شده اما جز خانواده ایزوها نیست. این استاندارد توسط شرکتهایی تحت نظر BSI تدوین شده است. دلیل فراگیر شدن این استاندارد در مقابل ایزو 18000 آن است که کشورهای مختلف مشارکت کننده در سازمان ISO  بر سر مفاد استاندارد ایمنی به توافق نرسیدند و از طرف دیگر تشکل های کارگری با آن موافقت نکردند و آن را قابل سواستفاده دانستند. از سوی دیگر خود سازمان استاندارد نیز بر این اعتقاد است که ملزومات لازم برای حفظ سلامتی تا حد زیادی در استانداردهای سری ISO 14000 بیان شده است. در حال حاضر اکثر سازمان ها استاندارد OHSAS 18001  را به استاندارد ایزو ترجیح می دهند.

اهداف OHSAS 18001  :

ارتقا و حفظ بالاترین درجه ایمنی و بهداشت فیزیکی و روانی برای تمام افراد ذینفع.

جلوگیری از ترک شغل توسط کارگران به دلیل شرایط کاری.

قرار گرفتن کارکنان در محیطی که شرایط آن از لحاظ سلامتی مورد قبول باشد.

پیشگیری از آسیب هایی که عوارض آن در بلندمدت مشخص می شود.

مزایای بکار گیری استاندارد OHSAS 18001 :

  • به وجود آمدن سیستمی طرح ریزی شده و مستند در رابطه با ایمنی و بهداشت محیط کار
  • تبدیل محیط کار به محلی امنتر و سالمتر
  • بالا بردن وفاداری کارکنان به موقعیت شغلی خود
  • کاهش خطر حوادث ناگوار


این مطلب توسط آقای محمد شریفی و با استفاده از منابع زیر تالیف شده است.

دانلود از کتابخانه دانلود این مطلب از کتابخانه پایگاه اطلاع رسانی صنعت

اگر شما برای کارخانه و یا شرکت خود نیاز به دریافت گواهی نامه ISO 9001 دارید حتما به قسمت خدمات مشاوره و پیاده سازی استاندارد ISO 9001 مراجعه بفرمایید.


منابع مورد استفاده در این مطلب:

کتاب فارسی:

عبور از طوفان، نوشته سید کامران باقری و همکاران

Submit to Delicious Submit to Digg Submit to Facebook Submit to Google Bookmarks Submit to Stumbleupon Submit to Twitter Submit to LinkedIn این مطلب را در کلوب داغ کن

نظرات   

 
0 #1 اسماعیلی ۱۳۹۲-۰۱-۲۱ ۰۹:۲۸
با سلام
اطلاعاتی در خصوص نقش ایزو در کنترل کیفیت می خواستم.
با تشکر
بازگو کردن
 

کلیه حقوق این پورتال متعلق به پایگاه اطلاع رسانی صنعت است و استفاده از مطالب آن بدون اطلاع مدیران و هماهنگی با آنها ممنوع است